Η κατασκευή μιας ράμπας δεν είναι απλώς θέμα τοποθέτησης μιας κεκλιμένης επιφάνειας πάνω από ένα σκαλοπάτι.

Για να αποτελεί πραγματικά λειτουργική και ασφαλή λύση προσβασιμότητας, πρέπει να εξεταστούν η κλίση, το μήκος, το καθαρό πλάτος, τα πλατύσκαλα, η επιφάνεια, οι χειρολισθήρες και ο διαθέσιμος χώρος ελιγμών.

Και εδώ υπάρχει ένα συχνό λάθος: δεν υπάρχει μία μοναδική τιμή κλίσης που εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε κτίριο και κάθε περίπτωση.

Οι απαιτήσεις εξαρτώνται από το είδος του κτιρίου, το αν πρόκειται για νέο ή υφιστάμενο χώρο, την υψομετρική διαφορά και τις ειδικές συνθήκες της εγκατάστασης.

Τι σημαίνει κλίση 5% σε μια ράμπα;

Η κλίση εκφράζει τη σχέση μεταξύ του ύψους που πρέπει να καλυφθεί και του μήκους της ράμπας.

Κλίση 5% ή 1:20 σημαίνει ότι για κάθε 1 μέτρο οριζόντιας διαδρομής η ράμπα ανεβαίνει κατά 5 εκατοστά.

Έτσι, ενδεικτικά:

• για υψομετρική διαφορά 10 cm απαιτούνται περίπου 2 m ανάπτυξης με κλίση 5%,
• για 20 cm περίπου 4 m,
• για 30 cm περίπου 6 m,
• για 50 cm περίπου 10 m.

Αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και λίγα σκαλοπάτια μπορεί να απαιτούν πολύ μεγαλύτερη ράμπα από όσο αρχικά φανταζόμαστε.

Είναι το 5% η μέγιστη επιτρεπόμενη κλίση;

Το 5% αποτελεί τη βασική και επιθυμητή τιμή αναφοράς, αλλά η νομοθεσία για τα υφιστάμενα κτίρια προβλέπει ειδικότερες περιπτώσεις.

Ο ΝΟΚ, στο άρθρο 26, προβλέπει για κοινόχρηστους χώρους ράμπες χωρίς αναβαθμούς με κλίση μέχρι 5%, ενώ παραπέμπει στις Οδηγίες «Σχεδιάζοντας για Όλους» για την αυτόνομη και ασφαλή προσπέλαση.

Για την προσαρμογή υφιστάμενων κτιρίων, η Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/65826/699/2020 – ΦΕΚ Β΄ 2998 – δίνει πιο αναλυτικές τεχνικές οδηγίες. Ως πρώτη επιλογή εξετάζεται ράμπα με μέγιστη κλίση 5%, αλλά ο πίνακας της απόφασης προβλέπει διαφορετικές μέγιστες κλίσεις ανάλογα με την υψομετρική διαφορά.

Ενδεικτικές κλίσεις για υφιστάμενα κτίρια

Στις τεχνικές οδηγίες για υφιστάμενα κτίρια αναφέρονται:

• για διαφορά 4–10 cm: έως 10%, για μήκος έως 1 m,
• για διαφορά 10–25 cm: έως 8%, για μήκος έως 3 m,
• για διαφορά 25–50 cm: έως 6%, για μήκος έως 8 m,
• για διαφορά 50 cm και άνω: 5%, με ράμπα ή διερεύνηση μηχανικού μέσου.

Για διαδρομές πάνω από 10 m προβλέπεται η παρεμβολή επίπεδου τμήματος μήκους 1,50 m. ΑμεΑ

Αυτό δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε έτοιμη ράμπα με μία από τις παραπάνω κλίσεις καθιστά αυτομάτως έναν χώρο «νόμιμα προσβάσιμο». Η συνολική διαδρομή και η συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει να αξιολογούνται σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.

Τι ισχύει για μία ή δύο βαθμίδες σε υφιστάμενη είσοδο;

Για υφιστάμενες εισόδους κτιρίων με μία ή δύο βαθμίδες, οι τεχνικές οδηγίες προβλέπουν προσπάθεια κάλυψης της διαφοράς με ράμπα επιθυμητής κλίσης 5% και όχι μεγαλύτερης του 8%, εφόσον υπάρχει ο απαραίτητος χώρος.

Σε συγκεκριμένη περίπτωση υφιστάμενης εισόδου με κατάλληλο πλάτος πεζοδρομίου, προβλέπεται ακόμη δυνατότητα φορητής ράμπας με κλίση έως 10% και μήκος έως 1 m, με πρόσθετες προϋποθέσεις, όπως προσβάσιμο κομβίο κλήσης προσωπικού. Πρόκειται για ειδική πρόβλεψη και όχι για γενικό κανόνα ότι «οι φορητές ράμπες επιτρέπονται παντού με 10%».

Ποιο πρέπει να είναι το πλάτος της ράμπας;

Στις τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων, το ωφέλιμο πλάτος της ράμπας δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερο από 0,90 m.

Όταν απαιτείται παράλληλη κίνηση ή διασταύρωση δύο χρηστών αναπηρικού αμαξιδίου, το ελάχιστο ωφέλιμο πλάτος αυξάνεται σε 1,70 m.

Το πλάτος πρέπει να εξετάζεται ως καθαρή διαδρομή, χωρίς χειρολισθήρες, κιγκλιδώματα ή άλλα στοιχεία που περιορίζουν την κίνηση.

Πλατύσκαλα και χώροι ελιγμών

Η ράμπα δεν τελειώνει εκεί όπου τελειώνει η κλίση.

Οι τεχνικές οδηγίες προβλέπουν πλατύσκαλα στην αρχή και στο τέλος της ράμπας, καθώς και σε κάθε αλλαγή κατεύθυνσης.

Για ράμπες μήκους μεγαλύτερου των 10 m προβλέπεται οριζόντιο τμήμα ελάχιστου μήκους 1,50 m. Παράλληλα, μια προσβάσιμη διαδρομή πρέπει να διαθέτει κατάλληλο χώρο περιστροφής αναπηρικού αμαξιδίου, με διάμετρο τουλάχιστον 1,50 m όπου απαιτείται.

Αντιολισθητική επιφάνεια και χειρολισθήρες

Η ασφάλεια μιας ράμπας δεν εξαρτάται μόνο από την κλίση.

Το τελικό δάπεδο πρέπει να είναι αντιολισθητικό, σταθερό, ομοιογενές και ανθεκτικό, ενώ σε εξωτερική χρήση πρέπει να αντέχει και στις καιρικές συνθήκες.

Οι τεχνικές οδηγίες προβλέπουν επίσης προστατευτικά στοιχεία στις πλευρές και συνιστούν διπλούς χειρολισθήρες ώστε η διαδρομή να εξυπηρετεί όχι μόνο χρήστες αμαξιδίου αλλά και ηλικιωμένους, ανθρώπους με αστάθεια ή άτομα που χρησιμοποιούν μπαστούνι ή πατερίτσες.

Τι προβλέπει συνολικά η νομοθεσία;

Το βασικό πλαίσιο που πρέπει να εξετάζεται περιλαμβάνει κυρίως:

• τον Ν. 4067/2012 – Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ) και ιδιαίτερα το άρθρο 26,
• την Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/65826/699/2020 – ΦΕΚ Β΄ 2998, για την προσαρμογή υφιστάμενων κτιρίων και υποδομών,
• τις Οδηγίες Σχεδιασμού «Σχεδιάζοντας για Όλους»,
• καθώς και ειδικότερες διατάξεις ανάλογα με τον χώρο και τη χρήση.

Το ίδιο το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παραθέτει τα παραπάνω ως βασικό θεσμικό πλαίσιο για την προσβασιμότητα ΑμεΑ και εμποδιζόμενων ατόμων.

Πότε η ράμπα δεν είναι πρακτική λύση;

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία.

Μια μεγάλη υψομετρική διαφορά απαιτεί μεγάλο μήκος ανάπτυξης. Για παράδειγμα, στα 50 cm και κλίση 5%, η θεωρητική ανάπτυξη φτάνει περίπου τα 10 m.

Σε μια μικρή είσοδο καταστήματος ή σε ένα στενό κλιμακοστάσιο, αυτό μπορεί να είναι πρακτικά αδύνατο.

Οι ίδιες οι τεχνικές οδηγίες αναγνωρίζουν ότι, όταν δεν υπάρχει επαρκής χώρος για ράμπα, πρέπει να εξετάζονται άλλες λύσεις, όπως:

• προσβάσιμη δεύτερη είσοδος,
• αναβατόριο πλατφόρμας,
• αναβατόριο κλίμακας με πλατφόρμα,
• άλλο κατάλληλο μηχανικό μέσο κάλυψης της υψομετρικής διαφοράς. ΑμεΑ

Αυτός είναι και ο λόγος που η σωστή προσέγγιση δεν είναι «θέλω μία ράμπα», αλλά:

«Πρέπει να καλύψω αυτή την υψομετρική διαφορά — ποια είναι η ασφαλέστερη και καταλληλότερη λύση για τον χώρο μου;»

Ράμπα ή αναβατόριο;

Για μικρές υψομετρικές διαφορές και όταν υπάρχει διαθέσιμος χώρος, μια ράμπα είναι συχνά η απλούστερη λύση.

Όσο όμως αυξάνεται το ύψος ή μειώνεται ο διαθέσιμος χώρος, ένα αναβατόριο κάθετης ανύψωσης ή μια πλατφόρμα σκάλας μπορεί να είναι λειτουργικότερη επιλογή.

Οι τεχνικές οδηγίες επισημαίνουν μάλιστα ότι τα αναβατόρια κατακόρυφης κίνησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση της πρόσβασης σε υφιστάμενα κτίρια όταν δεν είναι δυνατή άλλη κατάλληλη λύση, ενώ καταλαμβάνουν συνήθως λιγότερο χώρο από μια ράμπα μεγάλου μήκους.

Δείτε και τις διαθέσιμες λύσεις ραμπών

Αν θέλετε πρώτα να δείτε ποιος τύπος ράμπας ταιριάζει σε κάθε πρακτική ανάγκη, διαβάστε τον οδηγό μας:

«Ράμπες πρόσβασης: λύσεις για σκαλοπάτια, κατώφλια, αμαξίδια, καρότσια και εμπορεύματα»

Εκεί θα κάνουμε backlink προς το πρώτο άρθρο.

Η Bibikas Special διαθέτει φορητές, αρθρωτές και σταθερές ράμπες, λύσεις κατωφλίου και οχημάτων, αλλά και αναβατόρια και ειδικά συστήματα για περιπτώσεις όπου η κατασκευή κατάλληλης ράμπας δεν είναι εφικτή.

Καλέστε μας στο 22210 94777 για να συζητήσουμε την υψομετρική διαφορά και τις ανάγκες του χώρου σας.

Σημείωση: Οι παραπάνω πληροφορίες είναι ενημερωτικές. Η τελική συμμόρφωση μιας εγκατάστασης και η απαιτούμενη διοικητική διαδικασία πρέπει να ελέγχονται για το συγκεκριμένο κτίριο και τη συγκεκριμένη χρήση από τον αρμόδιο μηχανικό.